„Wychowanie, jest to posługiwanie naprawdę bardzo godne, bardzo szlachetne, bardzo zasługujące, bardzo dobroczynne, bardzo pożyteczne, bardzo potrzebne, głęboko zakorzenione w ludzkiej naturze, bardzo racjonalne, wywołujące wielką wdzięczność, bardzo przyjemne i bardzo chwalebne”.

św. Józef Kalasancjusz

Pedagog i psycholog szkolny

Najważniejszym celem pracy pedagoga i psychologa szkolnego jest troska o dobro, bezpieczeństwo, zdrowie psychiczne oraz wszechstronny rozwój każdego ucznia. Ich zadaniem jest wspieranie dzieci i młodzieży w radzeniu sobie z trudnościami emocjonalnymi, społecznymi, wychowawczymi i edukacyjnymi, a także pomaganie im w budowaniu poczucia własnej wartości, rozwijaniu mocnych stron i wiary we własne możliwości.

Pedagog i psycholog szkolny wspierają nie tylko uczniów, ale również rodziców, nauczycieli i wychowawców. Ich rola nie ogranicza się wyłącznie do reagowania w sytuacjach kryzysowych czy pojawiających się problemów. Ważnym elementem ich pracy jest profilaktyka, wczesne rozpoznawanie trudności oraz podejmowanie działań, które pomagają zapobiegać ich pogłębianiu się. Dzięki temu uczeń może otrzymać odpowiednie wsparcie na możliwie wczesnym etapie.

Pedagog i psycholog szkolny podejmują działania m.in. w zakresie:

• rozpoznawania indywidualnych potrzeb rozwojowych, edukacyjnych, emocjonalnych i społecznych uczniów oraz ich możliwości psychofizycznych;
• diagnozowania sytuacji wychowawczej i społecznej w szkole oraz podejmowania działań służących rozwiązywaniu pojawiających się problemów;
• wspierania uczniów w przezwyciężaniu trudności w nauce, problemów emocjonalnych, trudności w relacjach z rówieśnikami oraz sytuacji osobistych i rodzinnych;
• prowadzenia rozmów indywidualnych, konsultacji oraz zajęć wspierających rozwój emocjonalny i społeczny uczniów;
• udzielania pomocy uczniom znajdującym się w sytuacjach kryzysowych, doświadczającym silnego stresu, konfliktów, odrzucenia, przemocy lub innych trudnych sytuacji;
• wspierania uczniów w radzeniu sobie z emocjami, stresem, lękiem, presją rówieśniczą oraz trudnościami w komunikacji;
• rozwijania kompetencji społecznych i emocjonalnych, w tym umiejętności rozwiązywania konfliktów, współpracy, wyrażania emocji i budowania prawidłowych relacji;
• pomagania uczniom w odkrywaniu ich mocnych stron, rozwijaniu zainteresowań oraz budowaniu poczucia własnej wartości i sprawczości;
• obserwowania funkcjonowania uczniów w środowisku szkolnym i rozpoznawania sygnałów wskazujących na trudności wymagające dodatkowego wsparcia;
• prowadzenia działań profilaktycznych dotyczących m.in. przemocy i agresji, cyberprzemocy, uzależnień, bezpieczeństwa w Internecie, zdrowia psychicznego, relacji rówieśniczych oraz radzenia sobie ze stresem;
• prowadzenia zajęć i warsztatów rozwijających umiejętności emocjonalne, społeczne i interpersonalne uczniów;
• wspierania uczniów w sytuacjach związanych z trudnościami szkolnymi, zmianą środowiska, problemami rodzinnymi, konfliktami czy adaptacją do nowych warunków;
• wspierania nauczycieli i wychowawców w rozpoznawaniu potrzeb uczniów oraz w podejmowaniu odpowiednich działań wychowawczych i pomocowych;
• udzielania rodzicom konsultacji i wskazówek dotyczących trudności wychowawczych, emocjonalnych i społecznych ich dzieci oraz – w razie potrzeby – wskazywania odpowiednich form pomocy specjalistycznej;
• współpracy z dyrekcją, nauczycielami, wychowawcami, specjalistami oraz rodzicami w celu zapewnienia uczniom właściwej i kompleksowej pomocy;
• współpracy z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, MOPS, placówkami medycznymi, ośrodkami terapeutycznymi oraz innymi instytucjami wspierającymi dzieci i młodzież;
• podejmowania interwencji w sytuacjach zagrożenia dobra lub bezpieczeństwa ucznia, zgodnie z obowiązującymi procedurami;
• prowadzenia działań wynikających z programu wychowawczo-profilaktycznego szkoły;
• organizowania i koordynowania różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
• prowadzenia dokumentacji związanej z udzielaną pomocą oraz podejmowanymi działaniami;
• prowadzenia spotkań, szkoleń i działań edukacyjnych dla uczniów, rodziców i nauczycieli dotyczących problemów i wyzwań pojawiających się wśród dzieci i młodzieży.

Psycholog szkolny szczególną uwagę poświęca funkcjonowaniu emocjonalnemu i społecznemu ucznia. Pomaga dziecku lepiej rozumieć własne emocje, radzić sobie z napięciem i trudnymi sytuacjami, budować poczucie własnej wartości oraz rozwijać umiejętności potrzebne do prawidłowego funkcjonowania w grupie.

Pedagog szkolny koncentruje się w szczególności na funkcjonowaniu ucznia w środowisku szkolnym i rodzinnym, trudnościach wychowawczych i edukacyjnych, organizowaniu pomocy oraz współpracy pomiędzy szkołą, rodziną i instytucjami zewnętrznymi. Wspiera ucznia w pokonywaniu trudności, które mogą utrudniać jego naukę i rozwój.

Praca pedagoga i psychologa szkolnego wymaga przede wszystkim empatii, cierpliwości, uważności, dyskrecji, otwartości i umiejętności budowania relacji opartej na zaufaniu. Dzięki współpracy pedagoga, psychologa, nauczycieli, wychowawców, rodziców i innych specjalistów szkoła może być nie tylko miejscem zdobywania wiedzy, ale również miejscem, w którym każde dziecko czuje się bezpieczne, zauważone, akceptowane i ważne oraz ma możliwość rozwijania swoich talentów.